Jeśli projektujesz, budujesz lub dostarczasz Radar pokładowy, Załóż profil, aby zaprezentować swoje możliwości i nawiązać kontakt z osobami, które aktywnie poszukują Twoich rozwiązań.

Utwórz profil dostawcy

Przegląd według Sarah Simpson

Aktualizacja: 4 czerwca, 2026

Radar pokładowy stanowi kluczową technologię dla samolotów bojowych. Umożliwia on wykrywanie, śledzenie i zwalczanie celów w powietrzu oraz na powierzchni. Radary samolotów myśliwskich stały się znacznie bardziej zaawansowane od czasu ich pierwszego zastosowania w samolotach wojskowych podczas II wojny światowej.

Radar samolotu bojowego

Radar pokładowy EchoFlight firmy Echodyne

Koniec II wojny światowej i następująca po niej zimna wojna znacznie przyspieszyły tempo rozwoju radarów taktycznych dla samolotów. Pojawienie się szybkich samolotów odrzutowych i pocisków sprawiło, że ogromne znaczenie miało jak najszybsze wykrywanie i zwalczanie wrogich samolotów przez myśliwce. Mogło to oznaczać prowadzenie walk na znacznie większych odległościach, przekraczających możliwości ludzkiego wzroku. Platformy uderzeniowe, takie jak bombowce i samoloty szturmowe, zostały wyposażone w coraz dokładniejsze radary typu powietrze-ziemia. Radar ten przedstawiał poszczególne cele, takie jak pojazdy opancerzone i okręty wojenne, z dużą szczegółowością, co znacznie poprawiło celność.

W trakcie II wojny światowej i od tego czasu wszystkie radary samolotów bojowych były odmianami wspólnej konstrukcji. Sygnały radaru pokładowego były nadawane i odbierane przez antenę zamontowaną w przedniej części samolotu. Wczesne konstrukcje radarów samolotów wojskowych wykorzystywały stałe anteny podobne do anten telewizyjnych, przymocowane do przedniej części samolotu. Radary bombowców montowano w dużych kopułach radomowych na spodzie kadłuba samolotu.

W latach po wojnie konstrukcja radaru uległa udoskonaleniu. Anteny te zastąpiono antenami w kształcie talerza, zamontowanymi wewnątrz dziobu samolotu. Można je było fizycznie przesuwać, aby skierować je w określonym kierunku. Na przykład można je było skierować w górę, przed lub na bok dziobu w celu wykrywania i śledzenia celów powietrznych. Można je było również skierować w stronę powierzchni w celu wykrywania i śledzenia celów tam znajdujących się. Co istotne, radary są połączone radiowo z pociskami powietrze-powietrze lub powietrze-ziemia. Pozwala to na przesyłanie aktualnych informacji o pozycji celu wykrytego przez radar do pocisków w trakcie ich lotu do celu.

Ponieważ radary pokładowe coraz częściej działają w ramach szerszych sieci czujników, dane śledzenia mogą być łączone z innymi źródłami radarowymi i czujnikami uzupełniającymi w celu utrzymania spójnego obrazu sytuacji w złożonych obszarach walki. Oprogramowanie do fuzji danych z wielu źródeł
koreluje i eliminuje duplikaty śladów z wielu źródeł, poprawia ciągłość śledzenia manewrujących celów oraz zapewnia spójny obraz operacyjny na potrzeby działań związanych z nadzorem, namierzaniem oraz dowodzeniem i kontrolą.

Radary AESA

System radarowy RDR-7000 do pomiaru warunków pogodowych w powietrzu firmy Honeywell

W latach 90. nastąpił znaczący postęp w projektowaniu taktycznych radarów pokładowych dzięki wprowadzeniu technologii radarowej AESA (Active Electronically Scanned Array). Radary AESA mogą zmieniać kierunek wiązki bez konieczności fizycznego przemieszczania anteny. Przyspiesza to tempo, z jakim radar może wykrywać i śledzić cel. Radary AESA generują również wiele oddzielnych wiązek radarowych. Oznacza to, że niektóre wiązki mogą wykrywać i śledzić cele powietrzne, podczas gdy inne wykrywają i śledzą cele naziemne. W ten sposób radar może wykonywać kilka zadań jednocześnie, zmniejszając obciążenie pilota.

Anteny radarów pokładowych

W przyszłości możliwe jest zastosowanie anten radarowych umieszczonych na skrzydłach i kadłubach samolotów wojskowych, a nie tylko w ich przedniej części. Takie radary będą w stanie wykrywać i śledzić cele, których radar zamontowany w nosie samolotu po prostu nie byłby w stanie dostrzec. Wynika to z faktu, że radary zazwyczaj mogą wykrywać i śledzić tylko cele znajdujące się w ich polu widzenia. Te radary wieloantenowe zwiększą liczbę celów powietrznych i naziemnych, które bojowy radar pokładowy może wykrywać i śledzić. Takie konstrukcje pomogą poprawić osiągi bojowe samolotu, jednocześnie zwiększając jego ochronę.

Historia radarów pokładowych

Pierwszym na świecie radarem pokładowym samolotu myśliwskiego był Airborne Interception Mark Four (AI Mk.IV), który wszedł do masowej służby na pokładach samolotów Bristol Beaufighter należących do Królewskich Sił Powietrznych (RAF) na początku 1941 roku. W miarę rozwoju II wojny światowej, dzięki przyspieszeniu innowacji naukowych, radary bojowe znalazły zastosowanie u kilku stron konfliktu. Na przykład Luftwaffe (niemieckie siły powietrzne) wdrożyły radar FuG-202 Lichtenstein-B/C od 1942 roku. Radar był niezbędny, aby pomóc myśliwcom w wykrywaniu i przechwytywaniu celów w nocy oraz przy złej pogodzie.

Podobnie bombowce zaczęły wykorzystywać radary pokładowe do namierzania celów. Dowództwo bombowców RAF stosowało od 1943 r. radar H2S Mk.I/II we wszystkich samolotach bombowych. Radar H2S zapewniał dość wyraźny obraz miasta lub miejscowości znajdujących się pod samolotem. Pomagało to załogom w rozpoznawaniu celów. Wersja znana jako ASV Mk.III została opracowana dla samolotów Dowództwa Wybrzeża RAF i służyła do wykrywania okrętów podwodnych znajdujących się częściowo pod wodą lub na powierzchni.

Subskrybuj cotygodniowy eBrief Najnowsze osiągnięcia inżynieryjne i techniczne prosto do Twojej skrzynki odbiorczej - dołącz do tysięcy inżynierów, którzy je otrzymują.